‘Ajax individueel en als collectief beter dan AS Roma’

Volgens Endt mag Ajax op verschillende manieren blij zijn met de loting tegen AS Roma. ‘In de eerste plaats is het een tegenstander die aanspreekt. Dat is een extra waarde in deze fase van het toernooi. Met alle respect voor de kleinere ploegen, maar die spreken minder aan. Dat geeft minder status. Buiten dat schuilt er een extra gevaar in. Je kunt in zo’n geval alleen maar verliezen. Omdat Roma nou eenmaal Roma heet, heb je al het idee dat het een grote ploeg is. Het is een ploeg die aanspreekt en optimale concentratie vereist.’

Volgens Endt is er nog een belangrijke reden dat Ajax blij kan zijn met de loting tegen AS Roma. ‘Ik ben niet heel erg onder de indruk van Roma dit seizoen. Ze maken een hele instabiele indruk. Daar zijn ook wel redenen voor. Op voetbaltechnisch niveau moet Ajax verder komen. Dus je hebt de glans van de wedstrijd én de mogelijkheid om door te gaan.’

In Italië reageerde men verheugd op de loting tegen Ajax, zo vertelt Endt vervolgens. ‘Ajax heeft per definitie een geweldige naam in Italië. Er is een enorm respect voor Ajax. Dat betekent ook dat ze bij Roma zullen denken: oei, dit is niet de fijnste loting die we ons konden indenken. Ze zullen het ook mooi vinden, want het is een mooi affiche, maar ze weten ook dat het een hele moeilijke zaak wordt.’

AS Roma staat in Italië op dit moment op de zevende plaats en na 29 duels moest de ploeg al 44 treffers incasseren. ‘Dat klinkt heel on-Italiaans’, zegt Endt. ‘Roma maakt woelige tijden door. Eigenlijk gaat dat al twee seizoenen gepaard met grote instabiliteit van bovenaf. Dat heeft zijn weerslag op de mogelijkheden om spelers te kopen en de noodzaak om spelers te verkopen.’

De situatie heeft verder ook zijn weerslag op de sfeer en het vertrouwen binnen de club. ‘Die instabiliteit vertaalt zich in de vele tegendoelpunten. Ze willen een moderne manier van verdedigen hanteren in bijvoorbeeld een 3-5-2 of 3-4-2-1-systeem. Maar daar zijn ze nog niet helemaal over uit. Ik mis bij Roma de degelijkheid in het centrum van de verdediging. Daar hebben nogal wat wisselingen plaatsgevonden. Fonseca, de Portugese trainer van AS Roma, stelt nu Cristante – een middenvelder – op als centrale verdediger. Dat is dapper, maar het hecht nog niet helemaal. Ze kunnen soms heel aardig spelen, maar soms ook belachelijke fouten maken. Zeker in defensief opzicht is het geen ingespeeld team.’

Toch zal Ajax gewaarschuwd zijn. AS Roma speelde eerder dit seizoen namelijk gelijk tegen Juventus en Internazionale en in de Europa League werden veel ruime zeges geboekt. Zo werd Shakhtar Donetsk in de achtste finales in eigen huis nog met 3-0 verslagen. ‘Ze kunnen allemaal wel voetballen. Die resultaten zijn ook wel het bewijs van de instabiliteit. Soms hebben ze een uitschieter naar boven en soms lijden ze een verrassende nederlaag in eigen huis.’

‘Natuurlijk hebben ze voldoende individuele klasse en mogelijkheden, maar AS Roma is net een knikker. De ene keer rolt ‘ie die kant op, de andere keer de andere op. Er zit een onberekenbaarheid in. Dat kan ook gevaarlijk zijn.’

De selectie van AS Roma kent enkele grote namen. Denk aan aanvaller Pedro, die eerder naam maakte in het shirt van FC Barcelona en Chelsea. ‘Pedro is natuurlijk een hele begaafde speler, maar hij mist een beetje de persoonlijkheid om de extra klasse die hij heeft te etaleren. Individueel is hij heel goed, maar hij brengt niet wat hij moet brengen. Ook bij een speler als El Shaarawy zie je dat de klasse er is, maar je ziet ook dat het er niet altijd uitkomt. Het is niet voldoende voor de absolute top.’

Endt vertelt dat hij Lorenzo Pellegrini een ‘hele mooie speler’ vindt. ‘Voor Italiaanse begrippen is hij ook nog jong (24). Hij is een van de betere spelers in de competitie, vind ik zelf. Maar ik kan niet één speler opnoemen die echt het verschil maakt. Edin Dzeko? Voor hem moet je altijd opletten. Hij kan je in slaap sussen en het erop doen lijken dat hij geen pepernoot raakt om de bal er vervolgens vanuit een onmogelijke hoek in te schieten. Hij is wel al op leeftijd en speelt niet altijd. Dan spelen ze met Mayoral (gehuurd van Real Madrid, red.) of soms ook met Mkhitaryan op die positie.’

Endt noemt Lorenzo Pellegrini (met aanvoerdersband) een 'hele mooie speler'. 'Voor Italiaanse begrippen is hij ook nog jong (24). Hij is een van de betere spelers in de competitie, vind ik zelf.'

Bijkomend nadeel bij AS Roma is dat enkele belangrijke spelers geblesseerd zijn. Denk aan Nicolo Zanilo, Henrikh Mkhitaryan, Marash Kumbulla en mogelijk Stephan El Shaarawy, al lijken Jordan Veretout en Chris Smalling net op tijd fit te zijn voor het heenduel met Ajax. Endt noemt laatstgenoemde een speler van een redelijk hoog niveau, maar niet van extreme klasse. ‘Hij kan wel wat, maar hij is niet de grote verschilmaker. Een andere grote naam in de selectie waarvan je veel van zou mogen verwachten is Javier Pastore. Hij heeft wel het latente talent in zich om het verschil te maken, maar het is overal net niet gelukt. In Parijs was hij soms briljant en af en toe kwam het er helemaal niet uit. Dat heeft hij voortgezet bij AS Roma.’

Een team dat op papier misschien mindere spelers heeft, maar wel een beter team heeft dan AS Roma is Atalanta Bergamo. De ploeg uit Noord-Italië bleek in de groepsfase van de Champions League nog te sterk voor Ajax. ‘Met Atalanta noem je het tegenovergestelde van wat er bij AS Roma aan de hand is’, zegt Endt. ‘De namen zeggen je misschien niet zoveel. Natuurlijk hebben ze goede spelers, maar bij Atalanta weet iedere speler wat hij moet doen. Het is een geweldige machine waar spelers opofferend voor elkaar kunnen spelen.’

‘En dat heeft Fonseca bij AS Roma nog niet voor elkaar. AS Roma is geen geoliede machine. Omdat Atalanta heel compact kan spelen, werd het Ajax moeilijk gemaakt. Zonder dat het verdedigend is, kan Atalanta kort op elkaar voetballen. Het is een compleet andere ploeg dan AS Roma. De collectieve kracht maakt bij Atalanta het verschil. Het is beter georganiseerd. Misschien dat als je alles bij elkaar optelt AS Roma individueel de betere spelers heeft, maar voetbal is meer dan wat individuen bij elkaar. En dat zie je bij Atalanta duidelijk terug.’

Als het aan Endt ligt, speelt Ajax ‘gewoon’ zijn eigen spel tegen AS Roma. ‘Ajax moet zich in geen enkel geval aanpassen. Natuurlijk let je op waar de kwaliteiten van AS Roma liggen. Dat zijn de details waar de trainer het over heeft. Maar in je eigen voetbalconcept moet je geen concessies doen.’

‘Juist door die manier van spelen van Ajax kun je het zeker een club als AS Roma heel moeilijk maken’, vervolgt Endt. ‘Die gaan last hebben van die dappere manier van aanpak van Ajax: het durven, het initiatief en dominant spelen van Ajax, zowel thuis als uit. Ik denk dat het kan tegen Roma, al wordt het niet makkelijk. Maar als ik de kwaliteiten van Ajax afmeet tegen die van Roma heeft Ajax meer kwaliteit: collectief en individueel.’

De vraag is: kan Ajax ook de Europa League winnen? Endt sluit niets uit, maar hij is ook van mening dat de club nog wel enkele etappes is verwijderd van de beker en je moet jezelf ook nog niet rijk gaan rekenen. ‘De tegenstand is aanzienlijk. Ook van Roma, hoor. Dat wordt geen walk-over. Maar als je de halve finale wint, is het niet verboden om te dromen over het winnen van de Europa League.’

‘Het kan natuurlijk wel. Hoe verder je komt, hoe beter het team nog meer op elkaar ingespeeld raakt. Dan komen er ook psychologische aspecten bij kijken. Er kan een zekerheid ontstaan dat je een wedstrijd ook lelijk kunt winnen’, aldus Endt, die weet dat Ajax mogelijk Manchester United treft in een mogelijk halve finale. ‘Ik heb ze afgelopen weekeinde (tegen Leicester City in de FA Cup, red.) zien spelen en ik val daar niet van omver. Bij Manchester United zit er ook niet echt een idee achter hoe ze willen spelen. Het imponeert niet en in de achtste finales vond ik Milan de beter voetballende ploeg.’

Toch is Manchester United een sterke ploeg, zo geeft Endt aan. ‘Het is een ploeg met fysieke kracht, in elke linie. Maar als Ajax met de intelligentie speelt, waarmee het kan spelen, kunnen ze Manchester United wel verslaan.’

Terug naar AS Roma. Achttien jaar geleden troffen Ajax en de Italiaanse topclub elkaar voor het laatst, toen in de tweede groepsfase van de Champions League. Na een 2-1 zege in Amsterdam werd het toen in Rome 1-1. ‘Dat was een speciale wedstrijd’, vertelt Endt, die destijds teammanager van Ajax was. ‘Ajax was in die tijd een ploeg zonder grote illusies, maar wel met een jeugdig elan en een mentale kracht die ook vanuit de jeugd kwam.’

‘We zaten daar in het hotel en leefden eigenlijk vrij ontspannen naar die wedstrijd toe’, vervolgt Endt. ‘We hadden niet het idee van: we móéten de volgende ronde bereiken. Het was een mooi avontuur en dat avontuur kreeg gestalte in Rome. We werden natuurlijk geholpen door de waanzinnige goal van Andy (Van der Meijde, red.) in de eerste minuut. Dat sterkte ons en maakte Roma heel nerveus.’

De laatste keer dat Ajax tegen AS Roma speelde was in 2003. Destijds werd het 1-1 in Rome, waardoor Ajax zich plaatste voor de kwartfinales. Andy van der Meijde bracht Ajax toen al in de eerste minuut op voorsprong.

Makkelijk werd het voor Ajax die avond niet. De ploeg hield stand en speelde uiteindelijk met 1-1 gelijk. ‘De totale overgave die alle spelers vertoonden was mooi. Met de geweldige aanvoerder Chivu aan het hoofd. Hij heeft volgens mij zijn latere transfer naar Roma te danken gehad aan deze wedstrijd. Hij ging als een veldheer voorop in de strijd.’

Dat Ajax met een heel jonge ploeg de kwartfinales wist te bereiken, was volgens Endt fantastisch om mee te maken. ‘Het was een samengestelde ploeg van veel jonge talenten die nog alles te veroveren hadden. Uiteindelijk zijn het allemaal sterren geworden, maar op dat moment waren het jonkies. Dat maakte het tot een heel bijzonder avontuur. Niemand had hoge verwachtingen. Het was geen moeten, maar mogen. En vanuit dat mogen kwam het mooiste naar voren.’

Bart Veenstra (Twitter: @Bart_Veenstra | e-mail: b.veenstra@ajaxshowtime.com)